Mooiste sauna’s van Europa

Een sauna kan een kale houten cabine zijn, maar ook een badhuis van vijf eeuwen oud of een gebouw van kwartsiet in de Alpen. De mooiste sauna’s van Europa combineren een bijzondere plek met een eigen badcultuur. Deze zes zijn een reis waard: het Friedrichsbad in Baden-Baden, de Therme Vals in Zwitserland, het Çemberlitaş Hamamı in Istanbul, Löyly in Helsinki, de thermen van Bad Füssing en, voor wie dichtbij wil blijven, Elysium in Bleiswijk.

De mooiste sauna’s van Europa naast elkaar

Friedrichsbad in Baden-Baden

Het Friedrichsbad in Baden-Baden bestaat sinds 1877 en hoort bij de mooiste sauna’s van Duitsland. Het is een Romeins-Iers bad, dat de Romeinse en de Ierse badtraditie combineert (bron: Friedrichsbad). Je volgt een vaste route van 17 stations, waarbij je je lichaam stap voor stap opwarmt en weer afkoelt. Je begint met thermaalwaterdouches, een warmluchtbad van 54 graden en een heteluchtbad van 68 graden. Daarna ga je via twee stoombaden naar drie warme thermaalbaden en sluit je af met een koud bad, een warm laken in de rustruimte en thee in de leeszaal.

Het hoogtepunt is voor veel bezoekers het ronde bewegingsbad onder een koepel van bijna 18 meter hoog. Reken op ongeveer drie uur. Traditioneel baad je hier zonder badkleding; sinds 1 juli 2024 zijn woensdag en zaterdag badkledingdagen (stand oktober 2026).

Therme Vals in Zwitserland

Bij rust in de bergen denk je al snel aan houten chalets, maar de therme in het Zwitserse Vals pakt het anders aan. Architect Peter Zumthor bouwde het complex uit 60.000 platen Valser kwartsiet. Kort na de oplevering kreeg het gebouw de status van beschermd monument. Het sterk mineraalhoudende water komt met 30 graden uit de St. Peter-bron (bron: 7132 Therme). Je komt hier vooral voor de architectuur en het landschap. Zoek je een grote saunawereld met veel verschillende sauna’s, dan past Bad Füssing beter.

Çemberlitaş Hamamı in Istanbul

Het Çemberlitaş Hamamı ligt in het oude centrum van Istanbul, vlak bij Sultanahmet en de Grote Bazaar. Het badhuis dateert uit 1584. Nurbanu Sultan liet het bouwen als stichting, in de tijd van bouwmeester Mimar Sinan (bron: Çemberlitaş Hamamı). Je krijgt alles wat bij een Turks bad hoort: slippers, een handdoek, zeep en een pestemal, de lendendoek die je om je middel draagt. Mannen en vrouwen hebben elk een eigen afdeling.

Onder de koepel lig je op de warme marmeren steen in het midden van de hete ruimte. Daarna krijg je een scrub met de kese, een ruwe handschoen. Tot slot volgt een wasbeurt met zeepschuim. Van alle soorten sauna’s is de hammam het meest uitgebreide badritueel.

Löyly in Helsinki

Finland is het land van de sauna. Löyly laat zien hoe die saunacultuur er in de stad uitziet. Het complex aan de Oostzee in Helsinki combineert openbare sauna’s met een restaurant. Time Magazine nam het op in zijn lijst van de beste plekken ter wereld (bron: Löyly Helsinki). De naam verwijst naar de löyly, de stoomgolf die je voelt als je water over de hete stenen giet.

Drie thermen in Bad Füssing

Naast het Friedrichsbad heeft Duitsland een plaats waar drie grote thermen bij elkaar liggen: Bad Füssing, in Beieren vlak bij de Oostenrijkse grens (bron: Kur- & GästeService Bad Füssing, februari 2025). De Europa Therme heeft een saunalandschap van 1.000 vierkante meter. Je vindt er onder meer een panoramasauna van ongeveer 90 graden, een biosauna van ongeveer 60 graden, twee kruidenstoomgrotten en een ijsfontein om af te koelen (bron: Europa Therme). Therme Eins heeft zijn saunahof in een historische boerderij, met acht sauna’s, waaronder een sauna in een aardappelkelder. In het Johannesbad zweet je onder meer in een stoombad van 46 graden en in een Ottomaanse badtempel die aan een hammam doet denken (bron voor beide: Kur- & GästeService Bad Füssing, februari 2025). Met drie thermen in één plaats is Bad Füssing een goede keuze voor wie een paar dagen achter elkaar wil saunaën.

En de beste sauna van Nederland?

Welke sauna de beste van Nederland is, hangt af van wat je zoekt: rust, veel verschillende sauna’s of een bepaalde sfeer. Wie veel keuze wil op één dag, kan terecht bij Elysium in Bleiswijk. Het resort ligt bij de Rottemeren en zegt zelf de meeste sauna’s en baden te hebben, met daarnaast een hammam en vaste badkledingdagen (bron: Elysium). Zo krijg je in Nederland een klein deel van de Turkse badcultuur zonder vliegreis.

Waar let je op bij een sauna in het buitenland?

Elke badcultuur heeft eigen regels, dus kijk voor vertrek op de website van de sauna. Drie verschillen kom je vaak tegen:

• Badkleding: in het Friedrichsbad baad je traditioneel zonder, in een hammam draag je een pestemal en tussen de sauna’s door trek je, waar dat mag, een badjas aan.
• Route: in het Friedrichsbad volg je een vaste volgorde, in een gewone sauna kies je zelf.
• Afkoelen: na elke ronde koel je af met koud water of buitenlucht.